BIP
Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych
Historia CPdMZ

KOSZARY NA BUKÓWCE

 

 

 
Góra Bukówka znajdowała się z boku średniowiecznego traktu skalbmierskiego prowadzącego od Wiślicy przez Pierzchnicę i Mójczę do Kielc. Początkowo nazywana była Bokówką. W XIX i XX w. u zboczu góry istniały kamieniołomy piaskowca ordowickiego, z którego wyrabiano m.in. kostkę drogową. Koszary, w których stacjonuje Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych zostały zbudowane w latach 1925 – 1939 dla 4 pułku piechoty Legionów 2 Dywizji Piechoty Legionów. Jednostka ta wywodziła się z 4 pułku piechoty Legionów Polskich sformowanego w marcu 1915 r. w Rozprzy koło Piotrkowa Trybunalskiego. Podczas I wojny światowej Czwartacy stoczyli boje z wojskami rosyjskimi pod Majdanem Borzechowskim i Jastkowem, Optową, Rudką Miryńską. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. 4 pułk został odtworzony w Krakowie i Lwowie. Podczas walk o utrwalenie granic niepodległej Rzeczypospolitej w latach 1918 – 1921 4 ppLeg. bohatersko walczył o Lwów, pod Chyrowem, Gródkiem Jagiellońskim, Lidą, Wołożynem, nad Dźiwną i Berezyną, pod Hrubieszowem, Zamościem, Wołkowyskiem i Mołodecznem. W sierpniu 1922 r. 4 ppLeg . przybył do stałego garnizonu w Kielcach, gdzie panowały trudne warunki zakwaterowania. Żołnierze kwaterowali w koszarach przy ul. Prostej, Mielczarskiego, Szerokiej, Zagórskiej.

 

 
W roku 1925 zapadła decyzja władz wojskowych o budowie nowych koszar dla pułku w miejscowości Bukówka na południu od Kielc (ok. 3 km od centrum miasta). Projektantem koszar był architekt Wacław Borowiecki. Jesienią 1928 r. oddano do użytku budynek koszarowy dla II batalionu. Okazało się, że miejscowe studnie głębinowe nie miały odpowiedniej wydajności wody. W związku z powyższym na początku lat trzydziestych koszary podłączono do wodociągów miejskich. Do roku 1939 wybudowano budynki sztabu i kwatermistrzostwa. 2 bloki koszarowe, kuchnię parową, działownię, stajnie, wozownie, magazyny mobilizacyjne. Obok koszar wybudowano strzelnicę, boisko sportowe.

 

 
W 1935 r. oddano do użytku drewnianą kapliczkę, która była repliką kapliczki spod Optowy z 1916 r. W koszarach stacjonowały wszystkie pododdziały pułku, z wyjątkiem batalionu przy ul. Prostej.

 

 
Na Bukówce, poza koszarami zbudowano także bloki mieszkalne dla kadry zawodowej oraz kasyna: oficerskie i podoficerskie. Między koszarami a osiedlem oddano do użytku otwartą pływalnię. Osiedle zostało połączone z Kielcami szosą o utwardzonej nawierzchni kwarcytowej i w roku 1936 podłączone do sieci energetycznej i wodociągowej. W 1932 r. przy pułku zorganizowano Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 2DPLeg. oraz kompanię telefoniczną (łączności) 2DPLeg.

 

 
W marcu 1939 r. z 4 ppLeg skierowano do służby w Wojskowej Składnicy Transportowej na Westerplatte 68 żołnierzy, na czele z ppor. Leonem Pająkiem, którzy stanowili trzon załogi wartowniczej.

 

 
Dowódcami 4 ppleg . w Kielcach byli:
 
- ppłk Stefan Jażdżyński ,
 
- ppłk dypl. Zygmunt Kuczyński ,
 
- płk Bolesław Ostrowski,
 
- ppłk dypl. Zygmunt Berling,
 
- ppłk Bronisław Laliczyński.

 

 
Po zmobilizowaniu pod koniec sierpnia 1939 r. 4ppLeg. przegrupowany został w rejon Zduńskiej Woli. W wojnie obronnej we wrześniu 1939 r. czwartacy walczyli pod Zapolicami – Strońskiem, Błoniem, Ołtarzewem, bronili Twierdzy Modlin. W koszarach na Bukówce zorganizowano 154 pułk piechoty (dowódca – ppłk Bronisław Idzik ), który w pierwszych dniach września 1939 r. walczył z oddziałami niemieckimi w Górach Świętokrzyskich. Po zajęciu Kielc przez hitlerowców, w koszarach zorganizowano punkt zborny jeńców polskich. Następnie kwaterowały oddziały wojsk niemieckich. We wrześniu 1945 r. na Bukówkę przybył 4 pułk piechoty 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. gen. H. Dąbrowskiego. Jednostka została sformowana jesienią 1943 r. w Sielcach nad Oką na terenie ZSRR. Szlak bojowy 4pp wiódł przez przyczółek warecko – magnuszewski Warszawę, Wał Pomorski, Brandenburgię. Po zakończeniu działań wojennych obsadzał polską granicę państwową nad Nysą w okolicach Gubina i w Jastrzębiu – Zdroju. Koszary na Bukówce były zdewastowane. Rozpoczęto prace remontowe, podczas których budynki pokryto blachą, dachówką, naprawiono wodociągi, kanalizację, instalacje elektryczne i centralne ogrzewanie. 1 czerwca 1957 r. pułk przemianowano na 4 Pułk Piechoty Zmechanizowanej, następnie na 4 Puławski Pułk Zmechanizowany im. Ludowych Partyzantów Ziemi Kieleckiej, wchodzący organizacyjnie w skład 9 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej. Jednostka była pułkiem skadrowanym, którego głównym zadaniem było: szkolenie rezerw osobowych, szkolenie podstawowe żołnierzy dla innych jednostek wojskowych, szkolenie wojskowe studentów podczas obozów, utrzymanie sprzętu bojowego. W 1988 r. 4 pz został przeformowany na 94 Ośrodek Materiałowo – Techniczny, który ostatecznie rozformowano w czerwcu 1995 r. W koszarach stacjonowały również inne jednostki wojskowe:

 

 
– Kielecki Pułk Obrony Terytorialnej im. Leona Koczaskiego w latach 1963 – 1975, który wykonywał zadania szkoleniowo – produkcyjne na rzecz gospodarki narodowej,
 
– Garnizonowy Węzeł Łączności Kielce, utworzony w roku 1965,
 
– 23 Garnizonowa Stacja Obsługi Samochodów 1969 – 1995, dla której zbudowano budynek warsztatowy,
 
– 8 Garnizonowy Punkt Zaopatrywania Technicznego 1973 – 1995, – Wojskowa Administracja Koszar nr 1 Kielce,
 
– Grupa Organizacyjno – Mobilizacyjna 1 Brygady Transportowej 1964 – 1995,
 
– 16 samodzielna kompania łączności Wojewódzkiego Komitetu Obrony 1968 – 1975,
 
– 6 kompania inżynieryjno – budowlana 39 Pułku Inżynieryjno – Budowlanego im. Edwarda Dembowskiego z Bochni 1977 – 1988,
 
– od roku 1990 Wojskowa Komenda Uzupełnień Kielce – Bukówka,
 
– w roku 1989 utworzono Wojskowe Centrum Szkolenia dla potrzeb Sił Pokojowych ONZ,
 
– w roku 1999 patrol rozminowania z 3 Pułku Saperów z Dębicy , przekształcony następnie w 31 Patrol Rozminowania.

 

 
Polska należy do krajów, które wniosły szczególnie duży wkład w prowadzenie misji pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Od roku 1953 polscy żołnierze wykonują zadania mandatowe w różnych rejonach świata. Do roku 1989 każdy z okręgów wojskowych we własnym zakresie przygotowywał kolejne zmiany Polskich Kontyngentów ONZ. Ze względu na rosnący udział Polski w misjach pokojowych zaistniała konieczność stworzenia jednego centralnego ośrodka przygotowawczego, skupiającego odpowiednio wykwalifikowaną kadrę dydaktyczną wykorzystującą w procesie szkolenia żołnierzy dotychczasowe doświadczenia w tym zakresie. W tym celu powołano w roku 1989 Wojskowe Centrum Szkolenia dla potrzeb Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych (WCS dp SP ONZ) w Kielcach. Centrum rozpoczęło swoją działalność w dniu 02.05.1990 r . przygotowaniem II rejsu XXXV zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w ramach misji UNDOF (Syria, Izrael). Decyzją MON nr 156 z 02.09.1997 WCS dp SP ONZ przyjęło tradycje polskich jednostek wojskowych uczestniczących w misjach pokojowych ONZ: w Egipcie, Syrii, Libanie, Namibii, Jugosławii i Kambodży. Tą samą decyzją nadano imię patrona – gen. broni Władysława Sikorskiego oraz ustanowiono święto Centrum – 6 września – w rocznicę wysłania XXXV zmiany PKW UNDOF. Utworzenie i Działalność Wojskowego Centrum Szkolenia dla Potrzeb Sił Pokojowych ONZ 1989-2002. Do roku 1989 każdy z poszczególnych okręgów wojskowych przygotowywał we własnym zakresie kolejne zmiany Polskich Kontyngentów Wojskowych do misji pokojowych ONZ. Szkoleniem kandydatów do misji zajmowały się wyznaczone jednostki, w których odbywały się zgrupowania, m.in. w Warszawskim Okręgu Wojskowym - 4 pułk zmechanizowany w Kielcach. Zaistniała konieczność utworzenia jednego, centralnego ośrodka, w którym przygotowywałoby kandydatów do wszystkich misji pokojowych. Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr PF 82/Org. z dnia 10.07.1989 r. powołano w Kielcach Wojskowe Centrum Szkolenia dla potrzeb Sił Pokojowych ONZ, którego Komendantem został płk dypl. Fryderyk Czekaj, były dowódca 14 Pułku Zmechanizowanego w Tarnowie.

 

 

Działalność Centrum rozpoczęła się 02.05.1990 r. przygotowaniem drugiego rejsu XXXV zmiany PKW UNDOF, w którym uczestniczyło 52 żołnierzy zawodowych i 36 żołnierzy zasadniczej służby wojskowej. WCS dp SP ONZ zostało utworzone w celu przygotowania kolejnych zmian PKW w Syrii. Nikt wówczas nie przewidywał, że udział Polaków w misjach pokojowych będzie ciągle wzrastał. Wkrótce Centrum stało się głównym ośrodkiem przygotowującym polskich żołnierzy do służby poza granicami kraju, w tym do misji pokojowych w Syrii, Libanie, Kambodży, byłej Jugosławii, obserwatorów wojskowych, operacji pokojowych w Bośni i Hercegowinie, Kosowie. Liczba uczestników kursów wzrosła do około 1500 rocznie. Działalność szkoleniową rozszerzono o przygotowanie pododdziałów do uczestnictwa w programie „Partnerstwo dla Pokoju ”, w ramach którego w Centrum odbyli ćwiczenia żołnierze brytyjscy, duńscy, kanadyjscy, przedstawiciele armii Luksemburga, Holandii. Wykładowcy ośrodka aktywnie uczestniczyli w kursach za granicą oraz przygotowywali: polską kompanię do pierwszych wspólnych ćwiczeń w ramach Programu: Partnerstwo dla Pokoju” – „MOST WSPÓŁPRACY 94” w Biedrusku, szkolili 16 Batalion Desantowo – Szturmowy przed wyjazdem do misji IFOR i kadrę 18 Batalionu przed egzaminem z gotowości jako odwód strategiczny NATO, kadrę Batalionów Polsko – Litewskiego i Polsko – Ukraińskiego oraz Korpusu Polsko – Duńsko – Niemieckiego. W roku 1998 2 oficerów z Centrum szkoliło batalion tadżycki. Kursy organizowane przez WCS dp SP ONZ w zależności od charakteru przygotowanego kontyngentu (logistyczny, operacyjny, obserwatorzy wojskowi, szpital polowy) trwały od 15 do 56 dni. Program szkolenia obejmował następujące grupy zagadnień: - prawne podstawy funkcjonowania misji; - geneza konfliktu, jego strony i główne elementy; - kultura , religia i warunki klimatyczne regionu konfliktu; - procedury operacyjne, łączności i dyrektywy operacyjne ONZ; - szkolenie medyczne, inżynieryjno – saperskie i specjalistyczne (np. kierowców); - terminologia fachowa języka angielskiego. WCS dp SP ONZ było członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Ośrodków Szkolenia Pokojowego (IAPTAC), które utworzono w roku 1995. Na forum tej organizacji prowadzono wzajemną wymianę doświadczeń i materiałów szkoleniowych. Centrum utrzymywało ścisłe kontakty z podobnymi ośrodkami m.in. w Austrii, Kanadzie, Niemczech. WCS dp SP ONZ było w podporządkowaniu kolejno: Sztabu Generalnego WP, Krakowskiego Okręgu Wojskowego, Sztabu Generalnego WP, od października 2000 r. - Dowództwa Wojsk Lądowych. Żołnierze Centrum aktywnie uczestniczyli w Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach, uroczystościach patriotyczno-wojskowych w Regionie Świętokrzyskim, sprawowali patronat nad klasą o profilu wojskowym Zespołu Szkół Nr 3 w Ostrowcu Świętokrzyskim, współpracowali z organizacjami kombatanckimi i proobronnymi.

 
 

 

Minister Obrony Narodowej Stanisław Dobrzański decyzją nr 156 z dnia 2 września 1997 r. nadał Centrum imię patrona - gen. broni Władysława Sikorskiego oraz wyraził zgodę na przejęcie i kultywowanie tradycji Polskich Kontyngentów Wojskowych w ramach misji pod flaga ONZ: UNEF II w Egipcie (1973-1979), UNDOF w Syrii i Izraelu (od 1973 r.), UNIFIL w Libanie (od 1992 r.), UNTAG w Namibii (1988-1989), UNPROFOR w Jugosławii (1992-1995), UNTAC w Kambodży (1992-1994) - załącznik nr 2. Jednocześnie ustanowiono doroczne święto Centrum na dzień 6 września- na pamiątkę wysłania XXXV zmiany PKW UNDOF. Jesienią 2001 r. Centrum otrzymało zadanie sformowania Jednostki Ogólnego Wsparcia Współpracy Cywilno-Wojskowej (JOWWC-W), na której dowódcę został wyznaczony wykładowca mjr Mariusz Saletra. Do nowej jednostki zostało wyznaczonych kilku żołnierzy zawodowych z Centrum. Zadaniem JOWWC-W było monitorowanie sytuacji w różnych rejonach misji NATO, ONZ i OBWE, szkolenie personelu współpracy cywilno- wojskowej (CIMIC), udzielanie wsparcia dowództwu misji, współpraca i koordynacja działań z lokalnymi władzami i organizacjami międzynarodowymi, rozwiązywanie problemów miejscowej ludności, planowanie i organizowanie wprowadzenia ekspertów do utrzymania i odbudowy systemów administracji lokalnej w strefie misji. W 2004 r. jednostka ta została przekształcona w Centralną Grupę Współpracy Cywilno-Wojskowej (CGWWC-W) a z dniem 1 stycznia 2007 r. podporządkowana komendantowi Centrum.

 

 

Z dniem 1 stycznia 2002 r. WCS dp SP ONZ zostało przeformowane na Ośrodek Szkolenia na potrzeby Sił Pokojowych (OSnpSP) na podstawie Decyzji MON nr 89/org./P5 z dnia 2 października 2001 r. Przeformowanie Centrum spowodowane było zwiększeniem zadań związanych ze szkoleniem kandydatów do struktur NATO oraz PKW pod egidą NATO i innych organizacji międzynarodowych. Decyzją Nr 237 Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 września 2002 r. Ośrodek przejął sztandar, dziedzictwo tradycji, imię patrona oraz doroczne Święto WCS dp SP ONZ. W dniu 1 lipca 2004 r. OS np. SP przeformowano na Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych (CSNPSP) na podstawie Decyzji MON Nr Z-85/org./P1 z 17.05.2004 r., Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr PF-218/org./P1 z 28.05.2004 r. i Rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych nr PF – 32/org. z 18.06.2004 r. w sprawie przeformowania wybranych jednostek Wojsk Lądowych oraz reorganizacji jednostek szkolnictwa wojskowego podporządkowanych Dowódcy Wojsk Lądowych.

 

 

Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych sformowano w roku 2011 na podstawie Decyzji MON Nr 57/Org./P1 z dnia 12 lipca 2010 roku oraz wykonawczego Rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych Nr PF-5/Org. z dnia 7 lutego 2011 roku. Bazą do formowania CPdMZ było rozformowywane Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych oraz Centralna Grupa Wsparcia Współpracy Cywilno-Wojskowej, miejsce stacjonowania jednostki – Kielce-Bukówka. Centrum sformowano w terminie do dnia 31 grudnia 2011 roku i rozpoczęło oficjalne funkcjonowanie z dniem 1 stycznia 2012 roku. Podstawowym zadaniem centrum jest przygotowywanie żołnierzy do służby poza granicami kraju, centrum oferuje szereg kursów różnego rodzaju, w tym językowych, specjalistycznych, jednym z głównych komponentów centrum jest Wydział Szkolenia, działalność dydaktyczna Wydziału koncentruje się na szkoleniu przygotowawczym do służby w PKW Afganistan, KFOR, EUFOR/MTT oraz misjach obserwacyjnych. Wydział realizuje również szkolenia za pomocą Mobilnych Zespołów Szkoleniowych w jednostkach formujących Polskie Kontyngenty Wojskowe. W strukturze centrum jest również Wydział CIMIC, który kontynuuje zadania CGWWC-W.

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych